Forkhmer Cambodia Angkor News Songs

បេក្ខភាពតំណាងរាស្រ្តស្រ្តី ថយចុះក្នុងការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៤

forkhmer — Mon, 19 May 2008 13:55:46 +0000

ដោយ សិង្ហ មេឃា

2008-05-19

លោក ទេព នីថា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) បានបង្ហើបឲ្យដឹងនៅថ្ងៃ ១៦ ឧសភានេះថា បេក្ខភាពស្រ្តីពេញសិទ្ធិមានត្រឹមតែ ១៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមអាសនៈតំណាងរាស្រ្ត ឆ្នាំ២០០៨ ខាងមុខនេះ ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង១១ ដែលបានចុះបញ្ជីនៅ គ.ជ.ប. ស្របពេលដែលគណបក្សសមរង្ស៊ីបានប្រកាសបេក្ខភាពស្រ្តីត្រឹមតែ ៣៣នាក់ ។

AFP Photo

ស្ត្រីពរកូនក្នុងដៃចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី២ នាខែមេសា ២០០៧។

លោក អេង ឆៃអ៊ាង អគ្គលេខាធិការគណបក្សសមរង្ស៊ីទទួលស្គាល់ថា ស្រ្តីមានភាពចាំបាច់ក្នុងរដ្ឋបាលសាធារណៈ ព្រោះភាពស្មោះត្រង់បំផុតរបស់ស្រ្តី តែចំពោះបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្តជារឿងមួយពិសេសដោយឡែក ព្រោះតំណែងនេះ ទាមទារមនុស្សដែលមានសក្តានុពល ។

លោក អេង ឆៃអ៊ាង បានឲ្យដឹងថា ៖ «ធម្មតា គណបក្សនយោបាយនីមួយៗ គឺគោលដៅរបស់គេ គឺចង់ឈ្នះឆ្នោត ដូច្នេះការរៀបចំបេក្ខជន គឺគណបក្សនយោបាយនីមួយៗ រៀបចំធ្វើម៉េចទាមទារយកបេក្ខជនដែលមានសក្តានុពលខ្លាំង ដើម្បីទៅធ្វើសកម្មភាព ទៅរកសន្លឹកឆ្នោតនៅមូលដ្ឋាន ។ ដូច្នេះ ទាក់ទងនឹងការរៀបចំបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្តហ្នឹង ខ្ញុំមើលឃើញថា វាមិនទាក់ទង អាស្រ័យទៅលើភេទទេ ប៉ុន្តែបើក្នុងករណីរៀបចំរដ្ឋបាលរដ្ឋ គឺអាហ្នឹង បើយើងផ្តល់អាទិភាពឲ្យស្រ្តីច្រើន ជាការល្អប្រសើរជាទីបំផុត» ។

គណបក្សនេះបានផ្ញើបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខភាពតំណាងរាស្រ្តជាស្រ្តី ត្រឹមតែ ១៤ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមបេក្ខភាព ២៤៦នាក់ ដែលត្រូវបែងចែកទៅតាមមណ្ឌលបោះឆ្នោតទាំង ២៤ខេត្ត-ក្រុង ។

លោកជំទាវ ម៉ែន មុនីរតនា ស្ថិតក្នុងលំដាប់លេខរៀងទី៤ នៅមណ្ឌលខេត្តព្រៃវែង នៃគណបក្សសមរង្ស៊ី យល់ថា ការចូលរួមរបស់ស្រ្តីនៅក្នុងគណបក្សមានចំនួនថយចុះ ដោយសារការធ្វើនយោបាយនៅកម្ពុជាមិនអាចផ្តល់ឲ្យស្រ្តីនូវចំណូល គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទប់ទល់នឹងជីវភាពគ្រួសារបាន ។

លោកជំទាវ ម៉ែន មុនីរតនា បានឲ្យដឹងថា ៖ «ធ្វើនយោបាយ ក៏រួមផ្សំទៅនឹងថវិកាដែរ ដូច្នេះដោយសារប្រទេសកម្ពុជាយើង មិនមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ ព្រោះស្រ្តីគាត់មិនមានការងារធ្វើ ហើយមិនមានប្រាក់កម្រៃសម្រាប់ទប់ទល់នឹងជីវភាពគ្រួសារ ដូច្នេះបានជាការចូលរួមរបស់ស្រ្តីនៅមានចំនួនតិចនៅឡើយ» ។

ការគៀងគរប្រមូលសមាជិករបស់គណបក្សសមរង្ស៊ី ដែលត្រូវគេចាត់ទុកថា ជាបក្សប្រឆាំងធំជាងគេនៅកម្ពុជា មានការលំបាកបែបនេះទៅហើយ ចុះទម្រាំគណបក្សដែលទើបតែបង្កើតថ្មី រឹតតែមានភាពខ្សត់ខ្សោយក្នុងការប្រមូលសមាជិកគាំទ្រជាស្រ្តីទៅទៀត ។ នេះបើតាមសម្ដីរបស់លោក កឹម សុខា ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់គណបក្សសិទ្ធិមនុស្សដែលបានត្អូញត្អែរ ។

លោក កឹម សុខា បានឲ្យដឹងថា ៖ «ប្រជាពលរដ្ឋខ្លាច ខ្លាចការគំរាមកំហែង ស្រ្តីយើងក៏លោកនៅមានភាពទន់ខ្សោយ នៅស្រុកខ្មែរយើង គេអត់ទាន់លើកទឹកចិត្តស្រ្តី អ៊ីចឹងហើយគាត់នៅមានការភ័យខ្លាចមិនសូវហ៊ានចូលរួមទេ ហ្នឹងចំណុចទីមួយ ទីពីរដោយសារបញ្ហាជីវភាព» ។

ចំណែកលោកជំទាវ ហូ ណូន តំណាងរាស្រ្តគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាបក្សកាន់អំណាចវិញ មិនមានការភ័យខ្លាចដូចតំណាងរាស្រ្តស្រ្តីក្នុងបក្សប្រឆាំងដទៃទៀត ទេ ។ លោកជំទាវ ធ្លាប់ទទួលលាភសក្ការៈពីបក្សនេះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ នៅតែមានមោទនភាពលើបក្សរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ខណៈដែលបេក្ខភាពស្រ្តីក្នុងបក្សនេះមានច្រើនជាងគេ ។

លោកជំទាវ ហូ ណូន បានឲ្យដឹងថា ៖ «ចំពោះគណបក្សប្រជាជនគឺបានលើកកម្ពស់ស្រ្តីច្រើនណាស់ ហើយពិសេស គណបក្សប្រជាជនមិនតិចជាង ៣០ភាគរយទេ» ។

លោក ជាម យៀប តំណាងរាស្រ្តគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា យល់ថា ម្ចាស់ឆ្នោតភាគច្រើនជាស្រ្តី ហើយកំណើនស្រ្តីក្នុងបក្សអាចបង្កើនចំនួនសន្លឹកឆ្នោតបានផងដែរ ដូច្នេះទើបខំជ្រោមជ្រែងបញ្ចូលបេក្ខភាពស្រ្តីក្នុងការប្រកួតប្រជែង ដណ្ដើមអាសនៈអាណត្តិទី ៤ បានច្រើនជាង ៣០ភាគរយ ដូច្នេះ ស្រ្តីបានក្លាយជាក្រុមគោលដៅមួយក្នុងការប្រមូលសំឡេងឆ្នោតរបស់ បក្សលោក ជាម យៀប ។

លោក ជាម យៀប បានឲ្យដឹងថា ៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថា ទោះបីយ៉ាងណានៅកម្ពុជា ស្រ្តីមានច្រើនជាងបុរស អ៊ីចឹងហើយ យើងលើកទឹកចិត្តអ៊ីចឹងអាចទាក់ទាញបានមួយចំនួនដែរ» ។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ចំនួនម្ចាស់ឆ្នោតដែលបានចុះបញ្ជីបោះឆ្នោតសម្រាប់ជ្រើសតំណាងរបស់ ខ្លួនដែលពេញចិត្តនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ដែលជាថ្ងៃកំណត់ប្រជាប្រិយភាពគណបក្ស មានចំនួន ៨.១២៤.៣៩១នាក់ ក្នុងនោះស្រ្តីមាន ៥៣ភាគរយ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ គ.ជ.ប. ។

ក្រឡេកមកមើលខាងសង្គមស៊ីវិលវិញ ជាម្ចាស់ឆ្នោតមួយរូប កញ្ញា ហាក់ លីណា យល់ថា បេក្ខភាពជាស្រ្តីអាចទាក់ទាញសន្លឹកឆ្នោតបានច្រើន ដូចគ្នានឹងការតបស្នងម្ចាស់ឆ្នោតវិញ ព្រោះមានតែស្រីទេ ដែលយល់ចិត្តស្រ្តីដូចគ្នា ។

កញ្ញា ហាក់ លីណា បានឲ្យដឹងថា ៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំបោះឆ្នោត ខ្ញុំត្រូវសម្គាល់មើលថាតើ គណបក្សមួយណា ដែលគាត់ផ្តល់បេក្ខភាពដល់ស្រ្តី ។ ខ្ញុំអាចគិតថា គាត់អាចការពារសិទ្ធិស្រ្តី ទីពីរជំរុញសិទ្ធិការពារស្រ្តីប្រឆាំងអំពើហិង្សាគ្រួសារ អំពើពុករលួយ ឬការគាបសង្កត់លើស្រ្តី ហើយគាត់លើកមកថា ខ្ញុំស្រ្តីដែរ អ៊ីចឹងខ្ញុំយល់ថា ស្រ្តីមានការភ័យខ្លាចម៉េច ស្រ្តីចង់ឲ្យបុរសលើកតម្កើងខ្លួនម៉េច?» ។

បើតាមលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតកាលពីពេលកន្លងមក តំណាងរាស្រ្តស្រ្តីមានចំនួនកើនឡើងជាលំដាប់ រាប់ចាប់ពីការបោះឆ្នោត ឆ្នាំ១៩៩៣ ដែលបានជាប់ស្រ្តី ចំនួន ៥រូប និងឆ្នាំ២០០៣ ជាប់ស្រ្តី ២៣រូប ។

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក នាយិកាអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ មានការសោកស្តាយចំពោះតួលេខស្រ្តីនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ដែលមានការថយចុះ ហើយមានការភ័យខ្លាចចំពោះស្រ្តីពេញសិទ្ធិចំនួន ១៨ភាគរយ និងស្រ្តីបម្រុងចំនួន ២១ភាគរយ ទាំងនេះ ក្រែងមិនមានសំណាងល្អគ្រប់គ្រាន់ ។ លោកស្រីបានបង្ហាញថា កង្វះខាតបេក្ខជនស្រ្តី ក៏ជាលេសរបស់បក្សក្នុងការរារាំងកំណើនស្រ្តីនៅក្នុងរដ្ឋសភាផងដែរ ។

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក បានឲ្យដឹងថា ៖ «យើងចង់ឲ្យប្រធានគណបក្ស នយោបាយ ដាក់ស្រ្តីឆ្លាស់គ្នា ព្រោះប្រទេសយើង ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតយើង យើងបោះឆ្នោតជូនគណបក្ស ហើយគណបក្សហ្នឹងជាអ្នកធ្វើបញ្ជីឈ្មោះ បើមិនដាក់ស្រ្តី មិនដាក់ខាងលើ អត់មានភ័ព្វសំណាងនឹងបានជាប់ទេ ប៉ុន្តែ ចម្លើយមកវិញ ចេះតែឆ្លើយដដែលៗពីអ្នកដឹកនាំគណបក្សថា ដោយសារខ្វះបេក្ខជនស្រ្តី ដោយសារស្រ្តីមិនសូវបានរៀនសូត្រ មិនសូវក្លាហាន មិនសូវមានអ្នកគាំទ្រពីស្វាមី ឬពីក្រុមគ្រួសារ» ។

ដំណោះស្រាយដែលអាចបង្កើនសំឡេងស្រ្តីនៅក្នុងសង្គម មានតែការគាំទ្រលើកទឹកចិត្តទាំងអស់គ្នា និងត្រូវការពេលវេលាជាច្រើនទៀត ទើបអាចផ្លាស់ប្តូរតួនាទីស្រ្តីនៅក្នុងសង្គមបាន ។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោកស្រី ពុង ឈីវកេក ។

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក បានឲ្យដឹងថា ៖ «រឿងដដែលៗ ដូច្នេះហើយបានយើងថា យើងខំប្រឹងធ្វើម៉េចលើកទឹកចិត្តស្រ្តី ឲ្យស្រ្តីទុកចិត្តខ្លួនឯង មានសេចក្តីក្លាហាន ហើយយើងសុំឲ្យបុរសជាស្វាមីជួយជំរុញភរិយាផង បើកាលណាស្វាមីមិនជំរុញឲ្យអស់ពីដៃ ភរិយាអត់ហ៊ានទៅ ។ រឿងហ្នឹងជារឿង ដូចថា ទំនៀមទម្លាប់យើងផង ហើយការអប់រំរបស់ស្រ្តី ហើយខ្វះការគាំទ្រទៀត» ៕

សមាគមគ្រូបង្រៀនស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយអតិផរណាដែលកំពុងបង្កបញ្ហាដល់ការសិក្សារបស់កូនខ្មែរ

forkhmer — Tue, 13 May 2008 08:31:12 +0000

សមាគមគ្រូបង្រៀនបានប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា អតិផរណាទំនិញឡើងថ្លៃ បានកើនឡើងនៅតាមសាលារៀនភាគច្រើន។ នោះគឺគ្រូបង្រៀនបានបោះបង់ការបង្រៀនដោយសារតែវិបត្តិជីវភាពរស់ នៅ។ ចំណែកអាណាព្យាបាល ក៏បានបញ្ឈប់កូនពីសាលារៀនដើម្បីធ្វើការងាររកប្រាក់ចំណូល សម្រាប់គ្រួសារ។ នៅតាមសាលារៀនខ្លះទៀត សិស្សានុសិស្សមួយចំនួនត្រូវបង្ខំចិត្តបោះបង់ការសិក្សា ព្រោះតែមិនមានប្រាក់បង់ថ្លៃសាលា។

តម្លៃអតិផរណាទំនិញឡើងថ្លៃហក់ឡើងយ៉ាងគំហុកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ភាពនេះ ត្រូវបានសមាគមគ្រូបង្រៀនរបស់លោករ៉ុង ឈុន ប្រកាសថា នាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សានៅតាមសាលារៀនភាគច្រើន។ សាលារៀនខ្លះត្រូវគ្រូបង្រៀនឈប់ទៅបង្រៀន និងខ្លះទៅបង្រៀនមិនទៀតទាត់ដោយសារគ្រូជួបវិបត្តិជីវភាពរស់នៅ។ គ្រូបង្រៀនសព្វថ្ងៃត្រូវចំណាយខ្ពស់ តែប្រាក់ខែទាប ទទួលបានជាមធ្យមតែ ២០ម៉ឺនរៀល ប្រមាណតែ ៥០ ដុល្លាអាមេរិកប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយខែ។ ប្រាក់ខែទាបនេះហើយដែលនាំឲ្យគ្រូបង្រៀនយកពេលវេលាបង្រៀនសិស្ស ទៅប្រកបរបរផ្សេងដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ចំណែកនៅសាលាខ្លះទៀតអាណាព្យាបាលបានបញ្ឈប់កូនពីសាលាដើម្បីឲ្យជួយ ធ្វើការងាររកប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ អតិផរណាទំនិញឡើងថ្លៃ ក៏បានធ្វើឲ្យសិស្ស-និស្សិតមួយចំនួនទៀតសម្រេចចិត្តបោះបង់ការ សិក្សាព្រោះតែមិនមានលទ្ធភាពបង់ថ្លៃសាលា។

សមាគមគ្រូបង្រៀនរបស់ លោករ៉ុង ឈុន បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហាអតិផរណាទំនិញឡើងថ្លៃ ដោយគ្រាន់តែបញ្ចុះតម្លៃពន្ធនាំចូលឲ្យពាណិជ្ជករចំណេញតិច និងបើកឲ្យមានការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងទូលាយ។ ក៏ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយលើដំណោះស្រាយលើបញ្ហាអតិផរណាទំនិញឡើងថ្លៃ ត្រូវបានមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការជាបន្ទាន់រួចហើយ។ ជាអាទិ៍មានការបើកឲ្យនាំត្រីសាច់ចូលពីក្រៅ និងការរារាំងមិនឲ្យនាំអង្ករទៅលក់នៅក្រៅប្រទេសជាដើម។ ចំណែកបញ្ហាជីវភាពរស់នៅរបស់គ្រូបង្រៀនវិញត្រូវបាន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំលោកជា សែ ឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលបានដោះស្រាយតាមរយះការដំឡើងប្រាក់ខែជាបន្តបន្ទាប់។ អំពីការបោះបង់ការសិក្សារបស់សិស្ស-និស្សិត លោកអនុរដ្ឋលេខាធិការក៏បានទទួលស្គាល់ថា កើតមាននៅតាមទីជនបទមួយចំនួន។ តែកើតឡើងចំពោះសិស្សនារីដែលឳពុកម្តាយឲ្យឈប់រៀនដើម្បីចូល ធ្វើការនៅរោងចក្រកាត់ដេរដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ មិនមែនឈប់រៀនដោយសារតែទំនិញឡើងថ្លៃ ឬមិនមានលទ្ធភាពបង់ថ្លៃសាលានោះឡើយ៕ (ដោយៈ ស្ត្រី)

Forkhmer Cambodia Angkor News Songs

បេក្ខភាព​តំណាងរាស្រ្ត​ស្រ្តី ​ថយចុះ​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​អាណត្តិ​ទី​៤

ដោយ សិង្ហ មេឃា

2008-05-19

បេក្ខភាពតំណាងរាស្រ្តស្រ្តី ថយចុះក្នុងការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៤